Enfeksiyon Hastalıkları

Güney Tıp Üniversitesi 10. Bağlı Hastanesi (Dongguan Şehir Halk Hastanesi) Honglou Yerleşkesi Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü, tıbbi hizmet, eğitim ve bilimsel araştırmayı bir arada yürüten kapsamlı bir klinik bilim dalıdır. Bölüm 1980 yılında kurulmuş olup Dongguan’da kurulan ilk ve daha büyük ölçekli bulaşıcı hastalıklar uzmanlık birimlerinden biridir. Bölüm; Guangdong Eyaleti Hastaneler Birliği Bulaşıcı Hastalık Yönetimi Uzmanlık Komitesinde, Guangdong Eyaleti Birinci Basamak Tıp ve Eczacılık Derneği Bulaşıcı Hastalıklar Uzmanlık Komitesinde ve Dongguan Şehri Tabipler Birliği Enfeksiyon Hastalıkları Dalında başkan yardımcısı birimi; Büyük Körfez Bölgesi Yeni Ortaya Çıkan Önemli Bulaşıcı Hastalıklar Araştırma Merkezi’nin çekirdek birimi; Dongguan Şehri Tabipler Birliği Hepatoloji Özel Komitesinin ise başkanlığını yürüten birimdir.

On yıllar süren gelişim ve birikimin ardından Enfeksiyon Hastalıkları Bölümünün uzmanlık gücü sürekli olarak artmış, uzmanlık alanının kapsamı da sürekli derinleşmiştir. Günümüzde bölümde Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü (yataklı servis), Hepatoloji Polikliniği, Destek Polikliniği, Ateş Polikliniği ve başka birçok işlevsel alan bulunmaktadır. Kullanıma açık yatak sayısı 28’dir; servis ortamı rahattır ve yönetim standartlara uygundur. Bölümün yıllık poliklinik başvuru sayısı 300.000’i aşmaktadır; bunun 260.000’i ateş polikliniği, yaklaşık 60.000’i hepatoloji polikliniği başvurusudur. Yıllık yatan hasta sayısı 900’ü, yıllık yapay karaciğer tedavisi uygulaması ise 100 vaka-seansını aşmaktadır.

Bölümün tıbbi teknik kapasitesi güçlü, insan kaynağı kademelenmesi ise iyi yapılandırılmıştır. Günümüzde toplam 34 sağlık personeli bulunmaktadır; bunların 5’i başuzman hekim, 4’ü yardımcı başuzman hekim, 21’i hemşirelik ekibi üyesidir ve hekim kadrosunda yüksek lisans veya doktora derecesine sahip 6 kişi vardır. Bölümde fiberoptik bronkoskop, renkli Doppler ultrasonografi cihazı, solunum cihazları (invaziv olmayan solunum cihazları dâhil), kan saflaştırma cihazları, yüksek akımlı nemlendirilmiş oksijen tedavisi cihazları, mekanik balgam çıkarma cihazları, soğutma battaniyeleri, EKG monitörleri, elektrikli defibrilatörler ve başka birçok ileri cihaz bulunmaktadır; bunlar bölümdeki ileri teknolojilerin uygulanmasını güvence altına almaktadır.

Günümüzde Enfeksiyon Hastalıkları Bölümünün hizmetleri 32 kasaba ve ilçeye ulaşmakta; şehir genelinden enfeksiyon hastalıklarına ilişkin zor konsültasyonları ve kritik vakaların sevklerini kabul etmektedir. Bölüm, şehir genelinde yeni tip yapay karaciğer teknolojisini ilk uygulayan birimdir; ayrıca “Ulusal Yapay Karaciğer ve Kan Saflaştırma Teknolojisi Gösterim Merkezi”nin (yapay karaciğer “bir şehir, bir merkez” projesi) hastanesi, Çin Karaciğer Yetmezliği Kan Saflaştırma Tanı ve Tedavi (Yuanhang) Projesi hastanesi, Hepatit B Anne-Bebek Sıfır Bulaş Projesi hastanesi ve Gökkuşağı Planı–Karaciğer Kanserinde Erken Tarama İttifakı hastanesidir. Aynı zamanda Dongguan Şehri Hepatit C Belirlenmiş Tedavi Birimi ve Dongguan Şehri AIDS Belirlenmiş Tedavi Birimidir. Kronik hepatit, siroz, karaciğer yetmezliği, otoimmün karaciğer hastalıkları, yağlı karaciğer, AIDS ve çeşitli fırsatçı enfeksiyonlar, sepsis, merkezi sinir sistemi enfeksiyonları, ateş nedeninin araştırılması ve diğer hastalıkların tanı ve tedavisinde şehir genelinde öncü düzeydedir.

Bölüm, Ulusal Standardize Asistan Hekim Eğitimi Üssü Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanlık Üssüdür. Tıp fakültelerinde yarı zamanlı görev yapan çok sayıda profesöre ve 2 yüksek lisans öğrencisi danışmanına sahiptir. Enfeksiyon hastalıkları uzmanlık alanında asistan hekimlerin standardize eğitimini ve klinik tıp fakültesinde lisans düzeyindeki öğretimi üstlenmektedir; ayrıca Guangdong Tıp Üniversitesinde klinik tıp, koruyucu hekimlik, eczacılık, adli tıp, diş hekimliği ve diğer birçok program için bulaşıcı hastalıklar teorik derslerini, klinik gözlem ve staj eğitimlerini yürütmektedir.

Bölümün bilimsel araştırma çalışmaları çok verimlidir. Son yıllarda il ve şehir düzeyinde çok sayıda bilimsel araştırma projesi elde edilmiş; son 5 yılda yurtiçi ve yurtdışındaki çekirdek dergilerde 30’dan fazla yüksek nitelikli makale yayımlanmış ve birçok eserin ortak yazımına katkıda bulunulmuştur.

Bölüm, günlük poliklinik tanı ve tedavi iş akışını sürekli iyileştirerek hastaların sağlık hizmeti alma deneyimini geliştirmektedir. Sırasıyla Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniği, Hepatit Polikliniği, Hepatit C Polikliniği, Hepatit B Klinik Kür Polikliniği, Anne-Bebek Bulaşını Önleme e-Polikliniği, Siroza Özel Hastalık Polikliniği, Yağlı Karaciğer Polikliniği ve diğer uzmanlık poliklinikleri açılmıştır. Ayrıca AIDS için tek noktadan hizmet sunan bir poliklinik ve HIV enfeksiyonundan korunma polikliniği yürütülmekte; HIV-dostu doktor platformu oluşturularak AIDS hastalarına yaşam döngüsünün tamamını kapsayan sağlık hizmetleri sağlanmaktadır.

2020–2022 yıllarındaki COVID-19 salgını sırasında Enfeksiyon Hastalıkları Bölümünün tüm hekim ve hemşireleri Dongguan Şehri 9. Halk Hastanesine geçici görevle gönderilmiş ve şehir genelindeki yeni koronavirüs enfeksiyonu hastalarının tanı, tedavi ve kurtarma çalışmalarının ana gücünü oluşturmuştur. Bölüm, ulusal, il ve şehir düzeylerinde birçok onur kazanmış; çok sayıda personel şehir ve hastane düzeyinde “Salgınla Mücadele Öncüsü” onursal unvanını almıştır.

Bölüm, çalışma saatleri dışında kamu yararına da büyük önem vermekte ve bulaşıcı hastalıklar konusunda halkı bilinçlendirme çalışmalarına kendini adamaktadır. Her yıl onlarca kez ücretsiz sağlık hizmeti, bilimsel bilgilendirme ve sağlık eğitimi etkinliği düzenlemekte; bu çalışmalar şehir genelindeki 32 kasaba ve mahallede bulunan topluluklara, sanayi parklarına, okullara ve diğer yerlere ulaşmaktadır. Bölüm, Dongguan Şehir Halk Hastanesinin “Üstün Gönüllü Hizmet Ekibi” unvanını birçok kez almıştır.

Öne Çıkan Tanı ve Tedaviler ile Teknolojiler

1. Yapay karaciğer

Karaciğer yetmezliği, çeşitli etkenlerin neden olduğu ciddi karaciğer hasarıdır; karaciğerin sentez, detoksifikasyon, metabolizma ve biyotransformasyon işlevlerinde ciddi bozulmaya veya dekompansasyona yol açar ve sarılık, pıhtılaşma bozukluğu, hepatorenal sendrom, hepatik ensefalopati, asit ve diğer bulguların başlıca belirtiler olduğu bir grup klinik sendromla ortaya çıkar.

Çin’de hepatit B virüsü (HBV), karaciğer yetmezliğinin en yaygın nedenidir. Çin’de kronik HBV enfeksiyonu taşıyan yaklaşık 76 milyon kişi bulunmaktadır; bunların yaklaşık 20–30 milyonu kronik hepatit hastasıdır ve yaklaşık 8 milyondan fazlası siroz, karaciğer yetmezliği ve diğer son dönem karaciğer hastalıklarına ilerleyecektir. Her yıl 500.000–1.000.000 yeni HBV ilişkili karaciğer yetmezliği vakası ortaya çıkmaktadır; etkili tedavi uygulanmazsa olgu ölüm oranı %60–%80’e kadar çıkmaktadır.

Yapay karaciğer destek sistemi (kısaca “yapay karaciğer”), karaciğerin bazı işlevlerini geçici olarak yerine alan vücut dışı yaşam destek sistemidir ve karaciğer yetmezliğinin başlıca tedavi yöntemlerinden biridir. Bunlar arasında biyolojik olmayan yapay karaciğerin (NBAL) etkili olduğu kanıtlanmış ve klinik uygulamada yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bölümde yapay karaciğer teknolojisi olgunlaşmış durumdadır ve kapsamlı klinik uygulamalar sonucunda memnuniyet verici sonuçlar elde edilmiştir. Bu teknoloji, ağır hepatitte iyileşme ve düzelme oranını etkili biçimde artırmış; özellikle erken ve orta evre karaciğer yetmezliği hastalarında iyileşme ve düzelme oranını belirgin şekilde yükseltmiştir. 2023 yılından bu yana bölümde toplam 300’den fazla vaka-seansında yapay karaciğer tedavisi uygulanmış ve çok sayıda ağır hepatit ile kronik zemin üzerinde gelişen akut karaciğer yetmezliği hastası başarıyla tedavi edilmiştir.

2. Hepatit B’de klinik kür

Geçmişte hepatit B’nin tedavi edilemez olduğu ve hepatit B virüsünün yaşam boyu taşınması gerektiği genel olarak kabul edilmekteydi. Ancak tıp teknolojisinin ilerlemesi ve tedavi anlayışındaki değişimle birlikte hepatit B’de klinik kür kavramı yaygın biçimde kabul edilmiştir. Hepatit B’de klinik kür, hepatit B’nin fonksiyonel kürü olarak da adlandırılır ve tedavi edilmiş kronik hepatit B hastasının tedaviyi bıraktıktan sonra da hepatit B yüzey antijeni negatif, HBV DNA’sı saptanamaz ve karaciğer fonksiyon göstergeleri normal durumunu korumasını ifade eder.

Günümüzde Çin’de her yıl 400.000’den fazla yeni karaciğer kanseri hastası ortaya çıkmakta ve karaciğer kanserlerinin %90’ından fazlasına hepatit B virüsü enfeksiyonu neden olmaktadır. Çin’de mevcut yaklaşık 76 milyon hepatit B virüsü taşıyıcısının 20–30 milyonunun tedaviye ihtiyacı vardır.

Bölüm, özellikle “Hepatit B’de Klinik Kür Polikliniği”ni açmıştır. Bu, hedefi “kronik hepatit B’de klinik kür” olan bir uzmanlık polikliniğidir. Hepatit B hastalarına hasta merkezli “hastalığın tüm seyri boyunca bilimsel yönetim” şeklindeki yeni bir tanı ve tedavi modeli sunmakta; kişiye özel tanı ve tedavi planları oluşturmak, hastalık riskini öngörmek, destekleyici tedavi ve diğer hizmetleri sağlamak üzere çalışmaktadır. Polikliniğin açılmasından bu yana 5.000’den fazla hasta başvurusu kabul edilmiştir. Günümüzde interferon kullanılarak tedavi edilen ve takip edilen hasta sayısı yüzlerce kişiye ulaşmaktadır. Son 2 yılda hepatit B açısından avantajlı grupta hepatit B’de klinik kür tedavisi gören hastalar arasında, bu tedaviyle “klinik kür” elde edenlerin oranı yaklaşık %30’un üzerindedir.

3. Hepatit B’de anne-bebek bulaşının önlenmesi

Anne-bebek yoluyla bulaş, hepatit B virüsünün önemli bulaşma yollarından biridir. Perinatal dönemde ve bebeklik döneminde hepatit B virüsü (HBV) ile enfekte olanlarda kronikleşme oranı yaklaşık %90’dır. Enfekte kadınlar doğurganlık döneminde anne-bebek yoluyla bir sonraki nesle enfeksiyon bulaştırabilir; bu, ailesel kümelenme gösteren HBV enfeksiyonunun oluşmasının başlıca nedenidir.

Bu anne-bebek enfeksiyonu tıbbi müdahaleyle önlenebilir! Kronik HBV enfeksiyonu bulunan gebeler gebelik sırasında antiviral tedavi alır ve doğan yenidoğanlara hepatit B aşısı ile hepatit B immün globulininin birlikte uygulanmasına dayalı temel bağışıklama profilaksisi yapılırsa, anne-bebek bulaşma oranı %0,3’ün altına indirilebilir.

Günümüzde bölüm, hepatit B’li gebelere ve doğum yapmış kadınlara poliklinik danışmanlık hizmeti sunarak doğurganlık çağındaki kadınlara ve “hepatit B annelerine” destek olmaktadır. Hepatit B yüzey antijeni pozitif olan gebeler ve doğum yapmış kadınlar için HBV DNA kantitatif testi ve karaciğer fonksiyon testleri yapılmakta; enfekte gebelerin serum HBV DNA düzeyi, karaciğer fonksiyon düzeyi ve karaciğer morfolojisine dayanarak karaciğer hastalığının şiddeti değerlendirilmekte, hepatit B’ye karşı antiviral tedaviye başlama zamanı belirlenmekte ve antiviral tedavi konusunda rehberlik sağlanmaktadır.

4. Hepatit C’de antiviral tedavi

Hepatit C, hepatit C virüsünün (HCV) neden olduğu karaciğer iltihabıdır. Enfeksiyon sonrasında kronik hepatit, siroz ve hatta karaciğer kanseri gelişebilir. Başlıca kan yoluyla (kan nakli, ortak enjektör kullanımı, güvenli olmayan tıbbi uygulamalar vb.), anne-bebek yoluyla ve cinsel yolla bulaşır. Neyse ki hepatit C tedavi edilebilir bir hastalıktır; erken fark edilmesi ve standartlara uygun tedavi edilmesiyle hastalar iyi bir prognoza sahip olabilir.

Hepatit C hastalarının mümkün olduğunca erken tedavi edilmesi ve mümkün olduğunca erken iyileşmeye çalışılması, siroz ve karaciğer kanseri gelişme oranlarını büyük ölçüde azaltabilir. Dongguan Şehir Halk Hastanesi, hepatit C tanı ve tedavisi için belirlenmiş hastane olarak hepatit C tedavisinde zengin deneyim biriktirmiş ve özel olarak Hepatit C Polikliniğini açmıştır. Haziran 2022’de Hepatit C Polikliniğinin açılmasından bu yana 1.000’den fazla hepatit C hastasının iyileşmesi sağlanmıştır.

5. AIDS için tek noktadan tanı ve tedavi hizmeti

AIDS, korunulabilir ve tedavi edilebilir bir bulaşıcı hastalıktır; uygun koruyucu önlemler bulaşmanın meydana gelmesini önleyebilir. AIDS’in önlenmesi ve tedavisi çalışmalarını sürekli olarak iyi yürütmek ve AIDS hastalarının yaşam kalitesini güvence altına almak amacıyla bölüm, 2010 gibi erken bir tarihte AIDS Şefkat Polikliniğini açmış ve hastalara AIDS danışmanlığı, tanı, takip yönetimi, kapsamlı bakım ve diğer sağlık hizmetlerini sunmuştur. Bölüm 2022 yılında Şefkat Polikliniğini daha da geliştirerek İlgi Polikliniğine dönüştürmüş ve AIDS hastalarına kapsamlı AIDS’den korunma ve tedavi hizmetleri sunmaya kendini adamıştır. Bu hizmetler arasında yüksek riskli cinsel davranış sonrası maruziyet profilaksisi, maruziyet öncesi profilaksi ve AIDS hastalarının takip ve tedavisi bulunmaktadır. Ayrıca HIV ile enfekte kişilere ve eşlerine güvenli gebelik planlaması konusunda rehberlik edilebilir; böylece hem HIV-negatif eşin güvenliği etkilenmez hem de sağlıklı bebek sahibi olunabilir. Antiviral tedavi gören ve hastalığı stabil olan hastalara, değerlendirme sonrasında internet üzerinden ilaç gönderme hizmeti sağlanabilir.

Bölüm, güncel ileri test ve tedavi yöntemlerini kullanarak ağır enfeksiyonları bulunan AIDS hastalarını kabul ve tedavi etmektedir. Bunlar arasında edinilmiş bağışıklık yetmezliğinin neden olduğu çeşitli fırsatçı enfeksiyonlar, septisemi, merkezi sinir sistemi enfeksiyonları, ağır pnömoni, solunum yetmezliği ve diğer durumlar bulunmaktadır.

6. Sirozda standartlaştırılmış tanı ve tedavi

Siroz, kronik ve ilerleyici bir karaciğer hastalığıdır; hastalığın belirtileri sirozun evresine göre farklılık gösterir. Erken dönemde (kompanse dönemde) belirtiler belirgin değildir ve yalnızca halsizlik, iştah azalması gibi bulgular görülebilir. Geç dönemde (dekompanse dönemde) sarılık, asit, sindirim sistemi kanaması, hepatik ensefalopati ve diğer ağır belirtiler ortaya çıkar; bu dönemin tedavisi daha zordur.

Siroz hastalarında tedavi sonuçlarını daha da iyileştirmek amacıyla bölüm Siroz Polikliniğini açmıştır. Farklı nedenlere bağlı sirozu bulunan hastalar kabul edilmekte; ileri tanı ve tedavi cihazları ile zengin klinik deneyimden yararlanılarak farklı şiddet düzeyindeki hastalara doğru tanı ve kişiye özel tedavi planları sunulmaktadır. Hastalığın tüm seyri boyunca standartlaştırılmış tanı ve tedavi uygulanması, bu hasta grubunda tedavinin sistematikliğini ve tedavi sonuçlarını etkili biçimde iyileştirmiştir.

7. Çocuklarda hepatit B antiviral tedavisi

Çocuk HBV ile enfekte olduğunda enfeksiyon yaşı ne kadar küçükse kronikleşme oranı o kadar yüksektir. Perinatal dönemde ve bebeklik döneminde bu oran %90’a kadar çıkarken, 1–5 yaş arasındaki çocuklarda %20–%30’dur. Çocuklarda hepatit B enfeksiyonundan sonra klinik belirtiler yetişkinlere göre daha örtüktür. Çocukların çoğunda belirgin belirtiler görülmez; anormallikler çoğunlukla karaciğer fonksiyon testleriyle saptanır. Az sayıda çocukta ateş, halsizlik, iştahsızlık, karında rahatsızlık ve diğer belirtiler görülebilir; çok az sayıda çocukta ise HBV ilişkili siroz, karaciğer yetmezliği veya karaciğer kanseri gelişebilir.

Kronik hepatit B’li çocuklarda antiviral tedaviyle klinik kür oranı %40’ın üzerine çıkabilir. Bu nedenle çocuk hepatit B hastaları klinik kür elde etmek amacıyla antiviral tedavi açısından aktif olarak değerlendirilmelidir. Bölümümüzün Hepatit B Polikliniği çocuklarda hepatit B tedavisi yürütmekte ve bu alanda zengin klinik deneyime sahip bulunmaktadır.

8. Ateş Polikliniği

Ateş Polikliniği, Enfeksiyon Hastalıkları Tıp Merkezinin 1. katında yer almakta; ayrı olarak yetişkin Ateş Polikliniği ve Çocuk Ateş Polikliniği bulunmaktadır. Poliklinikte görev yapan doktorların tamamı, zengin klinik deneyime sahip sorumlu uzman hekim ve üzeri mesleki unvana sahip hekimlerdir. Tatil günleri dâhil 24 saat hasta kabul edilmektedir. Ateş Polikliniğinin iç işlevleri eksiksizdir; ücret tahsilatı, kan alma, tedavi, eczane ve görüntüleme tetkikleri gibi tek noktadan tanı ve tedavi hizmetleri ile tesislerle donatılmıştır. Böylece ateşi olan hastalara kayıt işleminden ilaçlarını alma ve tedaviye kadar tüm süreci kapsayan tanı ve tedavi hizmeti sunulabilmekte; hastaların hastane içindeki farklı alanlar arasında gidip gelmesi etkili biçimde azaltılarak hastalara kolaylık sağlanmaktadır.