Transfüzyon Tıbbı

Bölüm hakkında genel bilgiler

Xiamen Üniversitesi’ne Bağlı Zhongshan Hastanesi Transfüzyon Bölümü Şubat 2006’da kurulmuştur. Yirmi yıllık gelişimin ardından bölüm; klinik, laboratuvar ve yönetim işlevlerini bünyesinde birleştiren, tıp, eğitim ve araştırma alanlarında kapsamlı biçimde gelişmiş bir bölüm hâline gelmiştir. Hastanenin tamamında klinik kan kullanımının güvence altına alınması ve teknik rehberlik çalışmalarını yürütmekte olup acil ve kritik hastaların tedavisi, cerrahi operasyonlar, obstetrik acil durumlar, onkoloji ve yoğun bakım tedavisi için önemli bir destek platformudur. Bölümün mevcut alanı 600’ün üzerinde metrekaredir ve kan grubu kapsamlı laboratuvarı, çapraz karşılaştırma odası, özel kan depolama alanı, tromboelastografi odası, transfüzyon tedavi odası ve diğer birimleri bulunmaktadır. Tam otomatik kan grubu test ve çapraz karşılaştırma sistemi, düzensiz antikor tarama sistemi, tromboelastografi ve kanama/hemostaz analiz sistemi, tüm kan bileşenleri için akıllı düşük sıcaklıklı kan depolama ekipmanları ve tüm süreçte kan kullanımı yönetimi ile izlenebilirlik bilgi sistemi gibi özel cihazlarla donatılmıştır. Böylece transfüzyon uyumluluğu testleri, kan depolama, kan kullanımının onaylanması, kalite kontrolü ve izlenebilirlik süreçlerinin tamamında bilişim ve otomasyon sağlanmıştır. Bölümün kuruluşundan bu yana transfüzyon kalitesi ve güvenliği sıkı biçimde denetlenmiş, uygun kan kullanım oranı sürekli olarak %90’ın üzerinde tutulmuş ve transfüzyon advers reaksiyonu oranı yaklaşık %0,1 olarak gerçekleşmiştir. Bu uygulamalar hastanenin tamamında kan kullanım güvenliğini güçlü biçimde güvence altına almıştır. Bölüm her yıl Çin Halk Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Klinik Laboratuvar Merkezi ve Fujian Eyaleti Klinik Laboratuvar Merkezi tarafından düzenlenen transfüzyon uyumluluğu dış kalite değerlendirme çalışmalarına katılmakta ve her seferinde tam puan alarak üstün sonuçlar elde etmektedir.

Faaliyet kapsamı

Bölümün faaliyetleri hastanedeki tüm kan kullanım senaryolarını kapsamaktadır. Rutin testler eksiksiz, özellikli teknikler olgun olup günlük olarak hastanedeki 30’un üzerinde bölümün klinik kan kullanım gereksinimleri güvence altına alınmaktadır. Her yıl çeşitli transfüzyon uyumluluğu testlerinde 20.000’den fazla işlem tamamlanmakta, yıllık klinik kan kullanımı en az 15.000 ünite düzeyinde güvence altına alınmaktadır. Transfüzyon istem formlarının uygunluk oranı ve klinik kan kullanımının uygunluk oranı %90’ın üzerinde, alıcı örneklerinde kan grubu yeniden kontrol oranı, iç kalite kontrol oranı ve dış kalite değerlendirme programlarına katılım oranı %100’dür. Transfüzyon advers reaksiyonu insidansı eyalet içindeki ortalama düzeyin altında olup kan kullanım güvenliği ve kalitesi istikrarlı ve güvenilirdir.

Bölümün başlıca faaliyetleri aşağıdaki gibidir:

(1)Rutin transfüzyon uyumluluğu laboratuvar testleri

Rutin test projelerinin tamamını kapsayan, süreçleri standardize edilmiş, sonuçları doğru ve verimli olan testler arasında ABO/RhD kan grubu serolojik testleri, eritrosit antikor taraması, trombosit antikor testleri, salin/anti-human globulin/polibren ortamında çapraz karşılaştırma ve tromboelastografi (TEG) gibi testler bulunmaktadır. Yıllık rutin kan grubu test sayısı 50.000’in üzerindedir ve kan grubu tanımlama doğruluğu %100’dür; antikor taramasında pozitiflik oranı %0,8’dir; çapraz karşılaştırma sayısı 20.000’in üzerinde olup uyum oranı %100’dür; yıllık ortalama tromboelastografi test sayısı 7.000’in üzerindedir. Bu testler intraoperatif dönemde ve kritik hastalarda koagülasyon yönetimine rehberlik ederek uygunsuz kan kullanımını etkili biçimde azaltmaktadır.

(2)Zor transfüzyon uyumluluğu laboratuvar testleri

Yüksek riskli ve karmaşık vakalara odaklanılarak alloimmünizasyona bağlı yenidoğanın hemolitik hastalığının laboratuvar tanısı, allojenik kemik iliği ve hematopoietik kök hücre nakli hastalarında transfüzyon uyumluluk testleri, otoimmün hemolitik anemili hastalarda transfüzyon uyumluluğu testleri, zor antikor tanımlama ve çapraz karşılaştırma, nadir ve zor kan gruplarının serolojik ve moleküler biyolojik tiplendirilmesi, trombosit transfüzyonuna yanıtsız hastalarda trombosit eşleştirme testleri ve koagülasyon sistemine ilişkin transfüzyon yönetimi dâhil olmak üzere çeşitli işlemler yürütülmektedir. Böylece klinikteki “kan eşleştirmede zorluk, kan kullanımında risk” sorunları çözülmekte; yılda 100’ün üzerinde zor vaka ele alınmakta, zor kan eşleştirmede başarı oranı %100’e, zor transfüzyonlarda etkinlik oranı ise %95’e ulaşmaktadır.

(3)Transfüzyon tedavisi

Kan bileşenlerinin ayrıştırılması ve değiştirilmesi teknikleri temel alınarak trombositten zengin plazma (PRP) toplanması, kısmi/tam kan değişimi ve lenfoplazma değişimi gibi özellikli tedaviler yürütülmektedir. Her yıl terapötik kan bileşeni aferezi/değişimi kapsamında 100’ün üzerinde işlem tamamlanmakta ve klinik etkinlik oranı %90’ın üzerinde olmaktadır. PRP, doku “mükemmel onarım” tekniği olarak nitelendirilir; otolog kaynaklı olması, rejeksiyon oluşturmaması ve düşük enfeksiyon riski sayesinde osteoartiküler yaralanmalar, tendon ve bağ onarımı, yara iyileşmesi ve saç dökülmesinde yeniden saç çıkması gibi durumlarda kullanılabilir. Tek bir toplamada konsantre trombosit yoğunluğu tam kandakinin 3–5 katına ulaşır. Kısmi/tam kan değişimi ve lenfoplazma değişimi “bağışıklık hastalıklarının düşmanı” olarak adlandırılır; hastalığa neden olan antikorları ve anormal kan hücrelerini eş zamanlı olarak uzaklaştırır ve ağır otoimmün hastalıklar, hemolitik kriz, sepsis ve çoklu organ disfonksiyonu gibi hastalıklarda uygulanabilir. Bu yöntemler ağır immün hastalıkların tedavisinde yardımcı kurtarma seçenekleri sunmaktadır.

(4)Kişiselleştirilmiş transfüzyon

Eksiksiz bir uyumluluk testleri laboratuvarına ve olgun tedavi tekniklerine dayanılarak hastalık türü, hastalık evresi, hastanın immün durumu ve diğer özelliklere göre güvenli ve etkili kişiselleştirilmiş transfüzyon planları sunulmaktadır. Bu yaklaşım cerrahi, obstetri, onkoloji, yoğun bakım, hematoloji ve transplantasyon gibi uzmanlık alanlarını kapsamaktadır. Hasta kan yönetimi (PBM) yürütülmekte; kan kullanımının onaylanması, ameliyat öncesi kan kullanımının değerlendirilmesi, intraoperatif otolog kan geri kazanımı, koagülasyon fonksiyonunun kişiselleştirilmiş yönlendirilmesi ve uygunsuz kan kullanımına yönelik özel düzeltme çalışmaları gibi önlemler aracılığıyla hastanenin tamamında uygun kan kullanım düzeyi istikrarlı biçimde yükseltilmekte, allojenik kan kullanım miktarı etkili şekilde azaltılmakta, hastaların transfüzyon riski ve tıbbi tüketimi düşürülmekte, klinik tanı ve tedaviye rehberlik ve destek sağlanmaktadır.

Uzman ekibi

Bölüm; dengeli bir yapıya, sağlam teknik becerilere ve zengin deneyime sahip profesyonel bir transfüzyon tıbbı ekibine sahiptir. Genel kadro yapısı eksiksiz olup tüm personel görev için gerekli sertifikalara sahiptir. Hâlihazırda 9 çalışan bulunmakta, üst ve orta düzey mesleki unvanlara sahip personelin oranı %70’in üzerindedir; yüksek lisans derecesine sahip ve kilit görevler üstlenen birden fazla personel bulunmaktadır. Bilim dalı lideri uzun süredir transfüzyon tıbbının klinik uygulamaları ve yönetimiyle ilgilenmekte; zor kan eşleştirme, özel gruplarda transfüzyon, masif transfüzyonla kurtarma ve transfüzyon kalite kontrolü alanlarında derinleşmiş olup zor vakaların yönetimi ve bölüm idaresinde zengin deneyime sahiptir. Bölgesel transfüzyon tıbbı alanında iyi bir mesleki etkiye sahiptir. Bölüm ekibinin tüm üyeleri düzenli olarak eyalet ve şehir düzeyindeki özel eğitimlere ve akademik değişim faaliyetlerine katılmakta, çeşitli karmaşık ve özel transfüzyon senaryolarına ilişkin tanı ve tedavi tekniklerine hâkim bulunmaktadır. Zor kan grupları, düzensiz antikor pozitifliği, zor kan eşleştirme, nadir kan grupları, gebe kadınlar ve yenidoğanlarda transfüzyon, tekrarlayan transfüzyon alan hastalarda kişiselleştirilmiş kan kullanımı gibi klinik sorunların ele alınmasında uzmandır.