Tıbbi Onkoloji ve Hematoloji Bölümü

Onkoloji•Hematoloji İç Hastalıkları Bölümü 1995 yılında kurulmuştur. Hastane reformu ve yeniliklerinin hızına eşlik ederek sürekli canlılık ve dinamizm kazanmış, gelişerek büyümüştür. Hâlihazırda 100 yatak, 4 profesör, 1 baş teknisyen, 2 doçent, 10 tıp doktoru ve Amerika Birleşik Devletleri ile Kanada’da eğitim ve araştırma görüp ülkeye dönen 4 personel bulunmaktadır. Bölümün temel özelliği malign solid tümörlerin ve çeşitli hematolojik hastalıkların tedavisidir. Kanıta dayalı tıp anlayışı doğrultusunda cerrahi, radyoterapi, girişimsel radyoloji, patoloji, merkez laboratuvarı ve diğer branşlarla multidisipliner iş birliği yürütülmektedir. Hastaneye yatırılan her hasta için, ilgili tetkikler tamamlandıktan sonra hastalığın evresi belirlenmekte; Amerikan NCCN kılavuzları ve Çin’in solid tümörlerde standardize tedavi kılavuzları doğrultusunda en uygun standardize kapsamlı tedavi planı hazırlanmakta ve yeni teknoloji ve tedavilerin kullanımı aktif biçimde teşvik edilmektedir. Bölüm, yüksek bir başlangıç noktası ve yüksek düzeyde kaliteli hizmet sunmaktadır.

Çeşitli solid tümörler arasında akciğer kanseri, karaciğer kanseri, mide kanseri, bağırsak kanseri, meme kanseri, endometriyum kanseri, over kanseri ve yumuşak doku tümörleri yer almaktadır. Tümör hücrelerinin biyolojik davranışlarını ve klinik özelliklerini araştırma çabaları temelinde, uluslararası standartlardaki kemoterapi protokolleri uygulanarak hastalara en uygun ve standardize tedavi sağlanmaktadır. Olağan kombine kemoterapiye ek olarak sitokin tedavisi, immünoterapi, endokrin tedavi, geleneksel Çin tıbbı tedavisi ve diğer kapsamlı yaklaşımlar uygulanmaktadır. Özellikle son yıllarda bilimin hızlı ilerlemesiyle birlikte moleküler hedefe yönelik ilaç tedavileri klinikte yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Örneğin küçük hücreli dışı akciğer kanserinde gefitinib (Iressa), erlotinib (Tarceva) ve çoklu hedefli ilaç pemetreksed uygulanmakta ve dikkate değer tedavi sonuçları elde edilmektedir. Meme kanseri tedavisinde, kombine kemoterapinin yanı sıra endokrin tedavi ve moleküler hedefe yönelik tedaviye daha fazla önem verilmekte; farklı hastalara yönelik “bireyselleştirilmiş” tedavi uygulanmaktadır. Trastuzumab (Herceptin), aromataz inhibitörleri anastrozol, eksemestan ve diğer ilaçlarla tedavi konusunda zengin deneyim biriktirilmiştir.

Bölüm ayrıca tümör hastalarında ameliyat öncesi neoadjuvan kemoterapiye, ameliyat sonrası konsolidasyon kemoterapisine, vücut boşluklarına uygulanan kemoterapiye ve palyatif kemoterapi gerektiren bazı hastaların tedavisine özel önem vermektedir. İlimizde tümör gen çipi tanı teknolojisini klinikte ilk kez uygulayan bölüm olarak, tümör hastalarının vücudundaki tümör hücrelerinin metabolizmasını ve değişimlerini dinamik biçimde gözlemleyebilmekte; aynı zamanda malign tümörlerin tanı ve tedavi etkinliğinin izlenmesini sağlayarak klinik tanı ve tedavi planlarının hazırlanmasına güvenilir bir temel sunmaktadır. Kemik metastazlı kanserlerin tedavisinde son yıllarda kombine kemoterapiye osteoklast öncüllerinin inhibitörleri olan bifosfonat grubu ilaçlar eklenmekte; böylece birçok ileri evre tümör hastası yeniden ayağa kalkarak yeni bir yaşama kavuşmaktadır. Plevra, periton ve perikard boşluklarına kanser metastazı sonucu yoğun sıvı birikimi ve eksüdasyon gelişen kanser hastalarında kateter drenajı ile üçlü ilaçların dönüşümlü uygulanması (kemoterapi ilaçları, geleneksel Çin tıbbı ilaçları, interlökin ve diğerleri) yöntemi kullanılmakta ve hastaların çoğunda remisyon sağlanmaktadır. Bununla birlikte klinik çalışmalarda, bazı ileri evre tümör hastalarında gelişen vena kava superior sendromu, spinal kord basısı, hiperkalsemi ve tümör lizis sendromu gibi durumların çözümüne ve zamanında tedavisine önem verilerek hastaların sıkıntıları azaltılmakta ve yaşam kaliteleri yükseltilmektedir.

Hematolojik sistem hastalıklarının tedavisi; çeşitli anemileri (demir eksikliği anemisi, hemolitik anemi, megaloblastik anemi), miyelodisplastik sendromu (MDS), çeşitli akut ve kronik lösemileri, malign lenfomayı, multipl miyelomu, miyeloproliferatif hastalıkları (polisitemia vera, miyelofibroz), trombositopenik purpurayı, hemofiliyi ve diğer hastalıkları kapsamaktadır. Hematolojik hastalıkların tanı ve tedavi düzeyini yükseltmek amacıyla periferik kan ve kemik iliği morfolojik tanısına dayalı olarak sırasıyla kemik iliği patolojik tanısı, kemik iliği kromozom incelemesi, hücre ve doku kimyasal boyaması, lösemi immünofenotiplendirmesi ve füzyon genlerinin saptanması gerçekleştirilmiştir.

Lösemi tedavisinde geleneksel kemoterapinin yanı sıra moleküler hedefe yönelik tedavi de uygulanmaktadır. Malign hematolojik hastalıkların başarılı tedavisine örnek olarak akut promiyelositik lösemi (APL) tedavisinde arsenik trioksidin kemoterapi ile kombine edilmesi ve ardından ardışık tedavi uygulanması verilebilir; bu yaklaşım hastaların remisyon oranını %100’e çıkarmış ve hiçbir hastada nüks görülmemiştir. Kronik miyeloid löseminin karakteristik kromozomal translokasyonu sonucunda BCR/ABL füzyon geni oluşmakta ve bunun sonucunda güçlü tirozin kinaz aktivitesine sahip p210 proteini eksprese edilmektedir. Birinci basamak ilaç olarak imatinib mesilat (Glivec) kullanılmakta ve löseminin füzyon genini yüksek özgüllükle inhibe etmektedir. Tedavi alan kronik miyeloid lösemi hastalarında yüksek oranda hematolojik morfolojik ve sitogenetik remisyon elde edilmiştir. Malign lenfoma tedavisinde monoklonal antikorların kullanılmasıyla çığır açıcı ilerlemeler kaydedilmiştir. Non-Hodgkin B hücreli lenfomada CHOP protokolüne rituksimab (Rituxan) eklenmesi, tam remisyon oranını belirgin biçimde artırmış ve hastalıksız sağkalım süresini uzatmıştır. Rituksimab, dirençli immün trombositopenik purpuranın tedavisinde de iyi sonuçlar vermiştir.

Hematoloji Bölümü laboratuvarında hâlihazırda 5 personel bulunmaktadır; bunların 1’i baş teknisyen, 1’i uzman hekim, 1’i sorumlu teknisyen, 1’i teknisyen ve 1’i sorumlu hemşiredir. Mevcut cihaz ve ekipmanlar arasında 1 adet Olympus BX53 tipi 5 kişilik ortak görüntülemeli mikroskop, 1 adet ultra yüksek büyütmeli mikroskobik analiz cihazı, 2 adet kemik iliği hücrelerinin mikroskobik görüntü analiz sistemi, 3 adet Olympus optik mikroskobu, 1 adet Leica kesit cihazı ve 1 adet çoklu tümör belirteci protein çipi analiz cihazı bulunmaktadır. Laboratuvarda kemik iliği hücre morfolojisi inceleme tekniği, kemik iliği hücrelerinin sitokimyasal boyama tekniği, kemik iliği patolojik tanı tekniği, periferik kan yayması sınıflandırması ve diğer rutin incelemeler gerçekleştirilmektedir. Laboratuvarın sahip olduğu “çok işlevli ultra yüksek büyütmeli mikroanaliz cihazı” 0,3 μm’ye kadar çözünürlük sunmakta; kan, vücut sıvıları ve salgılardaki hücrelerin, patojen mikroorganizmaların ve diğer çeşitli şekilli bileşenlerin morfolojisini doğrudan gözlemleyebilmekte ve hastalıkların tanı, tedavi ve izlenmesi ile suboptimal sağlık durumunun değerlendirilmesine temel sağlamaktadır. Bölüm tarafından yürütülen “çoklu tümör belirteci protein çipi analizi” projesi, Kuzeydoğu Çin’in üç ilinde protein çipi analizi teknolojisini uygulayan ilk yeni teknolojidir. Bu yöntemle AFP, CEA, CA125, CA153, NSE, CA19-9, CA242, PSA, Free-PSA, β-HCG, Ferritin ve HGH olmak üzere on iki tümör belirteci aynı anda saptanabilmektedir. Bu inceleme, malign tümörlerin tanısı, hastalığın evresinin belirlenmesi, tedavi etkinliğinin izlenmesi ve prognozun değerlendirilmesi açısından büyük referans değerine sahiptir.

Onkoloji•Hematoloji İç Hastalıkları Bölümü, Eğitim Bakanlığı’na bağlı Jilin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin iç hastalıkları yüksek lisans programına sahip bir birimdir; ayrıca il genelinde sürekli eğitim ve ulusal klinik farmakoloji üssü olarak görev yapmakta ve il genelindeki uzaktan tıbbi konsültasyon görevini üstlenmektedir. Bugüne kadar Jilin Eyaleti Bilim ve Teknoloji Dairesi’nin 14 projesini, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı’nın 1 önemli projesini, Changchun Belediyesi Bilim ve Teknoloji Bürosu’nun 5 projesini ve kurumlar arası ortak yürütülen 9 projeyi tamamlamıştır. Çekirdek dergilerde 80’den fazla makale yayımlanmış, bunların 10’dan fazlası SCI kapsamında indekslenmiştir. Jilin Eyaleti Bilim ve Teknoloji İlerleme Ödülü’nün ikincilik ve üçüncülük derecelerinden birer adet alınmış, Jilin Üniversitesi Tıbbi Başarı Ödülü’nden 4 adet kazanılmıştır. Son yıllarda 4 personel sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Louisville Üniversitesi ve Thomas Jefferson Üniversitesi ile Kanada’daki Alberta Üniversitesi’nde eğitim ve ileri uzmanlık eğitimi almıştır. Bunun yanı sıra bölüm, personelin mesleki yeterliliğinin sürekli geliştirilmesine ve güncel bilgilerin yenilenmesine önem vermektedir. ASCO, CSCO ve ASH dâhil olmak üzere uluslararası ve ulusal üst düzey akademik toplantılara düzenli olarak katılmakta ve güncel en ileri bilgileri takip etmektedir. Aynı zamanda bölüm içinde il, üniversite ve hastane düzeyinde sürekli tıp eğitimi etkinlikleri düzenli olarak gerçekleştirilmekte; diğer bölümlerle ilişkili hematoloji uzmanlık bilgileri meslektaşlarla paylaşılmaktadır. Bölüm içinde sık sık küçük ölçekli eğitim toplantıları düzenlenerek tıbbi hizmet düzeyi sürekli yükseltilmektedir. En ileri tedavi anlayışları özümsenerek günlük tıbbi uygulamalara aktarılmaktadır.

Onkoloji•Hematoloji İç Hastalıkları Bölümü, üstün tanı ve tedavi teknolojisine ve zengin tanı ve tedavi deneyimine sahip bir ekiptir. İyi donanımlı hasta bakım ortamı ve özenli hizmet anlayışıyla, tüm tümör ve hematolojik hastalara içtenlikle hizmet vermektedir.