Hồi sức tích cực

1. Thông tin chung

Khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Qilu, Đại học Sơn Đông được thành lập năm 1991, là một trong 11 khoa hồi sức tích cực (ICU) đầu tiên được thành lập tại các bệnh viện trực thuộc các trường đại học thuộc Bộ Y tế với nguồn kinh phí chuyên dụng của Bộ, đồng thời là ICU tổng hợp đầu tiên của tỉnh Sơn Đông, mở đầu lịch sử phát triển hồi sức tích cực của tỉnh. Khoa được cấp quyền đào tạo thạc sĩ năm 1995 và trở thành chương trình đào tạo tiến sĩ hồi sức tích cực đầu tiên của Sơn Đông năm 2010. Tháng 9 năm 2011, Bộ Y tế phê duyệt khoa là một trong những chuyên khoa lâm sàng trọng điểm quốc gia đầu tiên về hồi sức tích cực. Năm 2007, khoa là một trong những cơ sở đào tạo điều dưỡng chuyên khoa hồi sức tích cực đầu tiên của tỉnh; năm 2015 là cơ sở trình diễn đào tạo chuẩn hóa bác sĩ nội trú đầu tiên của cả nước; năm 2018 được phê duyệt là cơ sở đào tạo chuẩn hóa bác sĩ chuyên khoa bệnh lý nguy kịch đầu tiên của cả nước; năm 2020 được phê duyệt là cơ sở đào tạo chuẩn hóa bác sĩ nội trú hồi sức tích cực đầu tiên của cả nước. Năm 2012 khoa được trao danh hiệu "Tổ phụ nữ văn minh tỉnh Sơn Đông", năm 2019 "Đội tiên phong công nhân tỉnh Sơn Đông"; năm 2021 được trao "Đội tiên phong công nhân toàn quốc", năm 2024 được trao "Tập thể tiên tiến Đại học Sơn Đông".

2. Rèn luyện y thuật, xây dựng đặc sắc chuyên khoa, lan tỏa toàn quốc với nhiều "đầu tiên"

Trải qua hơn ba mươi năm, hồi sức tích cực Qilu đã phát triển thành trung tâm cấp cứu và hồi sức nguy kịch cấp vùng của quốc gia, với quan niệm điều trị quốc tế, năng lực cấp cứu vững vàng và trang thiết bị hàng đầu. Khoa có 88 giường bệnh, mỗi năm tiếp nhận gần 3000 bệnh nhân nguy kịch. Khoa có hơn 50 bác sĩ, hơn 200 điều dưỡng, trong đó 5 bác sĩ (điều dưỡng) trưởng khoa, 13 bác sĩ (điều dưỡng) phó trưởng khoa và 5 kỹ thuật viên trị liệu hô hấp.

Là một trong những trung tâm cấp cứu và hồi sức tổng hợp quy mô lớn của cả nước, khoa phục vụ bệnh nhân nguy kịch trong toàn tỉnh và ngoài tỉnh. Hiện khoa tiên phong trong giới hồi sức tích cực của tỉnh triển khai nhiều kỹ thuật chẩn đoán và điều trị, một số đạt trình độ dẫn đầu cả nước: 1) theo dõi bằng chụp cắt lớp trở kháng điện (EIT); 2) kỹ thuật loại bỏ CO2 ngoài cơ thể (ECCO2R); 3) kỹ thuật hít nitric oxide (NO); 4) ghép hệ vi sinh vật phân để tái tạo hệ sinh thái miễn dịch đường ruột; 5) kiểm soát thân nhiệt mục tiêu (TTM) bằng làm lạnh trong lòng mạch, kết hợp siêu âm hồi sức đánh giá chức năng tim phổi và huyết khối; 6) oxy hóa qua màng ngoài cơ thể (ECMO), v.v.

Năm 1998, khoa thành lập tổ chức học thuật hồi sức tích cực đầu tiên của tỉnh Sơn Đông — Ủy ban Y học bệnh lý nguy kịch thuộc Hội Sinh lý bệnh tỉnh Sơn Đông. Năm 2005, khoa chủ trì thành lập Phân hội Hồi sức tích cực thuộc Hội Y học tỉnh Sơn Đông. Năm 2023, khoa chủ trì, phối hợp với 5 tỉnh và gần 100 bệnh viện thành lập Liên minh chuyên khoa hồi sức tích cực của Trung tâm Y tế cấp vùng quốc gia do Bộ và tỉnh cùng xây dựng. Năm 2024, khoa được phê duyệt thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Đổi mới về nhiễm khuẩn huyết và tổn thương đa cơ quan, Đại học Sơn Đông. Hiện khoa là đơn vị chủ nhiệm của 8 tổ chức học thuật về hồi sức tích cực, gồm Phân hội Hồi sức tích cực Hội Y học Sơn Đông và Ủy ban Y học bệnh lý nguy kịch Hội Sinh lý bệnh Sơn Đông.

3. Nghiên cứu và giảng dạy củng cố nền tảng, nguồn nhân lực tích lũy bền vững

Khoa có đội ngũ giảng viên hùng hậu, nguồn nhân lực tích lũy vững chắc. Hiện có 5 thầy thuốc hướng dẫn nghiên cứu sinh, 6 thầy thuốc hướng dẫn thạc sĩ chuyên ngành hồi sức tích cực, 2 chuyên gia trẻ chương trình học giả Thái Sơn, 1 nhà khoa học trẻ xuất sắc tỉnh Sơn Đông, 1 học giả trẻ Qilu, 2 nhân tài xuất sắc lĩnh vực y tế Qilu và 3 nhân tài trẻ xuất sắc Bệnh viện Qilu. Tập thể đã giành 1 giải nhì Khoa học tự nhiên của Bộ Giáo dục, 1 giải nhất Tiến bộ khoa học kỹ thuật tỉnh Sơn Đông, 1 giải Nghiên cứu trẻ BCVS của Hội Tim mạch Hoa Kỳ, 1 giải Chủ tịch duy nhất hằng năm của Hiệp hội Sốc quốc tế, 4 giải Nghiên cứu trẻ hồi sức tích cực của Hội Y học Trung Hoa, danh hiệu "Tinh anh hồi sức tích cực trẻ và trung niên Trung Quốc" cho 1 người, 2 giải Nghiên cứu trẻ hồi sức tích cực tỉnh Sơn Đông và danh hiệu "Nhà khoa học trẻ hồi sức tích cực tỉnh Sơn Đông" cho 8 người. Khoa chủ trì 12 đề tài Quỹ Khoa học tự nhiên quốc gia, 13 đề tài Quỹ Khoa học tự nhiên tỉnh Sơn Đông và hơn 30 đề tài cấp tỉnh, cấp bộ khác. Đã công bố hơn 200 bài báo trên các tạp chí SCI uy tín như Immunity, J Infect, J Extracell Vesicles, Nature Communications, Critical Care, Emerg Infect Dis, Chest và Hypertension. Được cấp 4 bằng sáng chế phát minh quốc gia, hơn 10 bằng sáng chế giải pháp hữu ích, chuyển giao 4 thành quả với tổng giá trị hơn 1 triệu nhân dân tệ. Năm 2022, khoa đứng thứ nhất toàn tỉnh về Chỉ số giá trị khoa học công nghệ (STEM) của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Trong bảng xếp hạng các học giả có ảnh hưởng học thuật lớn nhất cả nước về hồi sức tích cực và danh sách 50 bài báo có giá trị cao nhất của chuyên ngành công bố năm 2023, cả thứ hạng nhân sự và số lượng thành quả nghiên cứu có ảnh hưởng cao của khoa đều đứng đầu toàn tỉnh.

Về giảng dạy, khoa phụ trách các học phần đại học "Cấp cứu và hồi sức nguy kịch", "Trại huấn luyện tư duy lâm sàng hồi sức tích cực", "Nơi ranh giới sinh tử — ICU I see U", "Y học dựa trên bằng chứng" và "Sinh lý bệnh"; học phần sau đại học "Y học bệnh lý nguy kịch"; cùng khóa học trực tuyến mở đại chúng "Tiến bộ mới trong kỹ thuật điều trị nguy kịch" và khóa trực tuyến "Lớp học đám mây hồi sức tích cực Qilu". Khoa đổi mới triển khai các mô hình giảng dạy như "Hội thảo đánh giá ca bệnh bằng mô phỏng vai trò", "Hội thảo đổi mới mô hình giảng dạy BOPPPS" và "Đào tạo giảng dạy theo ca bệnh CBL". Khoa chủ trì 8 đề tài giáo dục của Đại học Sơn Đông và Trường Y, tổ chức hơn 20 chương trình đào tạo y khoa liên tục cấp quốc gia và cấp tỉnh.

4. Cứu hộ khẩn cấp thể hiện tâm nguyện người thầy thuốc, tình thương lớn lan tỏa biên cương Tổ quốc

Khoa đảm nhận công tác ứng cứu khẩn cấp quốc gia và hỗ trợ y tế vùng khó khăn, đã tham gia cứu hộ khẩn cấp và hỗ trợ trong nhiều sự kiện như chống SARS, cứu trợ sau động đất Vấn Xuyên, chống cúm A(H1N1), vụ nổ Hoàng Đảo, tai nạn mỏ Bình Ấp và chống dịch COVID-19. Nhiều cán bộ chủ chốt đã đến Thanh Giản (Thiểm Tây), Sơ Lặc (Tân Cương), Vũ Long (Trùng Khánh) để hỗ trợ y tế. Trong dịch COVID-19, khoa đã cử tổng cộng sáu đoàn y tế tham gia tuyến đầu chống dịch tại Hồ Bắc, Thượng Hải, Tân Cương và 6 thành phố của Sơn Đông, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ do Trung ương Đảng và chính quyền tỉnh Sơn Đông giao; nhiều người được tặng danh hiệu "Cá nhân tiên tiến hệ thống y tế toàn quốc trong chống COVID-19", "Tấm gương thời đại Qilu", "Người đẹp nhất tuyến đầu tỉnh Hồ Bắc", "Cá nhân tiên tiến tỉnh Sơn Đông trong chống COVID-19" và "Đảng viên ưu tú".

Với mô hình hỗ trợ tạo năng lực tự thân, bệnh viện đã giúp đỡ Bệnh viện Nhân dân huyện Thanh Giản (Thiểm Tây), Bệnh viện Nhân dân huyện Sơ Lặc (Tân Cương), Bệnh viện Đầu Đồn Hà và Bệnh viện Nhân dân quận Vũ Long (Trùng Khánh), truyền đạt quan niệm quản lý tiên tiến, tối ưu kiểm soát chất lượng điều trị và điều dưỡng, hướng dẫn điều trị bệnh nhân nguy kịch, nâng cao đáng kể năng lực chẩn đoán và điều trị hồi sức tích cực của các bệnh viện được hỗ trợ; các buổi khám bệnh miễn phí đã đi gần khắp các xã, thôn của các huyện được hỗ trợ. Nhiều cán bộ được tặng danh hiệu "Cán bộ y tế xuất sắc hỗ trợ Tân Cương", "Chuyên gia danh dự trọn đời về hồi sức tích cực quận Vũ Long, Trùng Khánh" và "Bác sĩ xuất sắc tham gia chương trình hỗ trợ y tế trong hợp tác Sơn Đông – Trùng Khánh".

5. Năm trung tâm chuyên khoa phụ đặc sắc

Chuyên khoa phụ nhiễm khuẩn nặng và nhiễm khuẩn huyết

Nhiễm khuẩn huyết và nhiễm khuẩn nặng là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại ICU, bệnh cảnh nặng và tiến triển nhanh. Trung tâm lấy "nghiên cứu dẫn dắt lâm sàng" làm cốt lõi, xây dựng mô hình điều trị trọn chuỗi "nghiên cứu + lâm sàng + phục hồi chức năng", đạt trình độ hàng đầu trong nước và tiên tiến quốc tế. Đội ngũ do Giáo sư Vương Hạo dẫn dắt, chủ trì 4 đề tài Quỹ Khoa học tự nhiên quốc gia và hơn mười đề tài cấp tỉnh, cấp bộ, giành giải nhì Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Y học Trung Hoa, đưa thành quả nghiên cứu vào lâm sàng. Trung tâm xây dựng năm hệ thống chẩn đoán và điều trị đặc sắc: cảnh báo siêu sớm bằng trí tuệ nhân tạo kết hợp dấu ấn sinh học; chẩn đoán và điều trị vi khuẩn kháng thuốc bằng NGS kết hợp thể thực khuẩn; kiểm soát viêm qua chuyển hóa miễn dịch; hỗ trợ sự sống đa cơ quan; phục hồi chức năng thần kinh trong bệnh não do nhiễm khuẩn huyết. Trung tâm đã điều trị thành công nhiều nhóm bệnh nhân nguy kịch có nguy cơ cao, bao phủ các loại nhiễm khuẩn nặng, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan. Thời gian tới, trung tâm sẽ đẩy sâu chuyển giao thành quả nghiên cứu, hoàn thiện phác đồ điều trị, nâng cao chất lượng sống của người bệnh và hướng tới trở thành chuẩn mực của chuyên khoa trong nước.

Chuyên khoa phụ hỗ trợ sự sống ngoài cơ thể

Bệnh nhân nguy kịch tối đa thường gặp suy đa cơ quan gồm tim, phổi, gan, thận với tỷ lệ tử vong rất cao. Chuyên khoa phụ này theo đuổi quan niệm "nhận diện nhanh, hỗ trợ chính xác, phối hợp đa cơ quan, quản lý toàn trình", xây dựng nền tảng điều trị tích hợp đa cơ quan cho bệnh nhân nguy kịch tối đa; là trung tâm hỗ trợ sự sống ngoài cơ thể cốt lõi của tỉnh, trình độ kỹ thuật ở mức tiên tiến trong nước. Đội ngũ chuyên trách đầy đủ, đã thực hiện hơn 600 ca ECMO, có năng lực vận chuyển cấp cứu cả đường bộ và đường không. Trung tâm xây dựng ma trận kỹ thuật hỗ trợ sự sống ngoài cơ thể hoàn chỉnh, gồm ECMO, Impella, IABP, CRRT, gan nhân tạo và nhiều kỹ thuật khác, triển khai các kỹ thuật khó đặc sắc như ECPR và ECMO ở bệnh nhân tỉnh táo; dựa trên hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) và hệ thống kiểm soát chất lượng chuẩn hóa, có thể điều trị suy tuần hoàn hô hấp, suy gan thận cấp, sốc nặng và các bệnh cảnh nguy kịch cận tử khác. Đồng thời trung tâm đảm nhận chức năng đào tạo và chuyển tuyến cấp cứu; nhiều kỹ thuật lấp khoảng trống của tỉnh và cả quốc tế, tạo nên tuyến phòng thủ cuối cùng trong điều trị bệnh nhân nguy kịch của khu vực.

Chuyên khoa phụ trị liệu hô hấp tích cực và cai máy thở khó

Chuyên khoa phụ này theo đuổi quan niệm "đánh giá chính xác, thông khí cá thể hóa, phục hồi sớm, cai máy chuẩn hóa", tập trung điều trị toàn diện suy hô hấp nặng và bệnh nhân phụ thuộc máy thở khó cai. Khoa trang bị đầy đủ ECMO, máy thở cao cấp, hệ thống theo dõi trực quan tại giường và trọn bộ thiết bị phục hồi chức năng; thành lập đội đa chuyên khoa gồm bác sĩ hồi sức, kỹ thuật viên trị liệu hô hấp, chuyên gia phục hồi chức năng, dinh dưỡng và tâm lý. Khoa triển khai các kỹ thuật đặc sắc như thông khí bảo vệ phổi cá thể hóa, đánh giá đa phương thức tại giường, hỗ trợ hô hấp tuần tự theo bậc và phục hồi chức năng cơ hô hấp, kèm tư vấn tâm lý và chăm sóc nhân văn giúp giảm lo âu. Khoa tiếp nhận bệnh nhân hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển, đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, thông khí nhân tạo kéo dài và các dạng suy hô hấp khác, áp dụng mô hình khép kín "đánh giá – can thiệp – phục hồi – theo dõi". Nhờ chẩn đoán chính xác và phục hồi sớm, thời gian thông khí nhân tạo được rút ngắn, biến chứng liên quan giảm và người bệnh thoát khỏi phụ thuộc máy thở, trở lại tự thở.

Chuyên khoa phụ hồi sức ung thư và hồi sức huyết học

Trung tâm hồi sức ung thư và huyết học chuyên điều trị bệnh cảnh nguy kịch liên quan đến ung thư và bệnh máu, bù đắp khoảng trống điều trị tinh vi của tỉnh. Dưới sự chủ trì của Trưởng khoa Vương Hạo, trung tâm tích hợp nguồn lực hồi sức tích cực, huyết học và ung thư, sáng tạo mô hình điều dưỡng phân khu phân nhóm nhằm giảm nhiễm khuẩn chéo ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch. Trung tâm triển khai điều trị đa chuyên khoa: với hồi sức huyết học, sàng lọc và can thiệp đồng thời ngay khi nhập viện, thực hiện thay huyết tương, CRRT và các kỹ thuật hỗ trợ; với hồi sức ung thư, xây dựng phương án tích hợp phòng chống nhiễm khuẩn, hỗ trợ cơ quan và điều trị kháng ung thư, khắc phục các biến chứng chí mạng. Dựa trên ưu thế phối hợp chuyên khoa, đội ngũ đã điều trị thành công nhiều bệnh nhân nhiễm khuẩn nặng trong bệnh máu, suy đa cơ quan và ung thư giai đoạn nguy kịch, nâng cao đáng kể tỷ lệ thành công. Thời gian tới, trung tâm sẽ tăng cường hội nhập chuyên ngành, phát triển kỹ thuật mới và thúc đẩy điều trị đa chuyên khoa, bảo vệ sức khỏe và tính mạng người bệnh nguy kịch.

Khu bệnh bán hồi sức tích cực (Sub-ICU/HDU)

Khu bán hồi sức tích cực theo đuổi sứ mệnh "bảo vệ sự sống, hỗ trợ phục hồi, trở về gia đình", cung cấp quản lý phục hồi chức năng sớm và toàn diện cho bệnh nhân nguy kịch. Trung tâm trang bị máy thở, hệ thống lọc máu, các thiết bị phục hồi chức năng và vật lý trị liệu; thành lập đội đa chuyên khoa gồm bác sĩ hồi sức, điều dưỡng và kỹ thuật viên phục hồi chức năng. Khu triển khai các kỹ thuật đặc sắc như cai máy thở theo bậc, phục hồi chức năng toàn thân sớm và lọc máu kéo dài ở bệnh nhân tổn thương thận nhằm thúc đẩy hồi phục, kèm chế độ thăm nuôi linh hoạt và điều hòa giấc ngủ trong chăm sóc nhân văn để giảm sảng. Khu tiếp nhận bệnh nhân tổn thương não, phụ thuộc máy thở, suy tim, phổi, thận, áp dụng mô hình tích hợp "điều trị – phục hồi – chăm sóc" giúp tăng nhanh hồi phục chức năng và trở lại cuộc sống bình thường.