Sức khỏe tâm thần

Giới thiệu khoa

Khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Sir Run Run Shaw trực thuộc Trường Y, Đại học Chiết Giang, là khoa tổng hợp tích hợp khám chữa bệnh lâm sàng, nghiên cứu y học, giảng dạy lâm sàng cho ba chuyên ngành và cơ sở đào tạo bác sĩ nội trú theo quy chuẩn quốc gia. Từ tháng 11 năm 1997, khoa bắt đầu mở phòng khám chuyên khoa tâm thần và bố trí giường bệnh cho bệnh nhân mắc bệnh tâm thể (15 giường); sau khi Khoa Sức khỏe Tâm thần được thành lập vào năm 2011, khoa phát triển nhanh chóng và đạt được những thành tựu nổi bật trong các lĩnh vực khám chữa bệnh, nghiên cứu, giảng dạy và quản lý. Hiện nay, khoa có 42 người gồm bác sĩ chuyên khoa, nhân viên chuyên môn về trị liệu tâm lý, đánh giá và trắc lượng tâm lý, cùng các nhà nghiên cứu y học; trong đó có 11 người có chức danh chuyên môn cao cấp (2 nghiên cứu viên thuộc chương trình “Trăm nhân tài lâm sàng” của Đại học Chiết Giang và 1 phó nghiên cứu viên), 14 người có chức danh trung cấp (4 trợ lý nghiên cứu viên), 10 người có chức danh sơ cấp, 7 chuyên gia trắc lượng tâm lý và đội ngũ điều dưỡng 22 người có quan niệm tiên tiến quốc tế. Có 21 tiến sĩ, 15 thạc sĩ và 6 cử nhân. Có 3 người hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ và 4 người hướng dẫn nghiên cứu sinh thạc sĩ.

Năm 2023, Khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Sir Run Run Shaw có 2037 lượt bệnh nhân xuất viện, số lượt khám ngoại trú hằng năm là 85.000 lượt, thời gian nằm viện trung bình năm 2023 là 7,34 ngày (thuộc nhóm dẫn đầu toàn quốc). Khoa là đơn vị phụ trách giảng dạy lưu học sinh và là đơn vị đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ ngành Tâm thần học và Sức khỏe Tâm thần của Đại học Chiết Giang; là phân trung tâm tỉnh Chiết Giang của Trung tâm Y học Lâm sàng Quốc gia, cơ sở đào tạo bác sĩ nội trú theo quy chuẩn cấp quốc gia, cơ sở thử nghiệm lâm sàng thuốc cấp quốc gia, “Trung tâm trình diễn chẩn đoán và điều trị số về sức khỏe não bộ và rối loạn nhận thức” của Ủy ban Y tế Quốc gia, “Trung tâm trình diễn chẩn đoán và điều trị theo quy chuẩn về sức khỏe não bộ và rối loạn nhận thức” của Cục Quản lý Y học Cổ truyền Trung Quốc Quốc gia, “Trung tâm chẩn đoán và điều trị tích hợp y học tâm thể nâng cao” của Phân hội Y học Tâm thể thuộc Hội Y học Trung Quốc, đơn vị chủ trì Trung tâm Kiểm soát Chất lượng Đào tạo Tâm thần học theo Quy chuẩn tỉnh Chiết Giang và phân trung tâm Tâm thần pháp y của Trung tâm Giám định Tư pháp Đại học Chiết Giang.

Ưu thế kỹ thuật

Khoa tập trung vào các phân chuyên khoa về rối loạn nhận thức, rối loạn cảm xúc, rối loạn giấc ngủ, tâm thần phân liệt, can thiệp hành vi nghiện và trị liệu tâm lý; lấy “chẩn đoán sớm bệnh tâm thần, đánh giá hiệu quả điều trị bằng dấu ấn sinh học/hình ảnh và can thiệp bằng kỹ thuật điều trị vật lý cá thể hóa” làm đặc điểm nổi bật. Khoa tổng hợp sử dụng các phương pháp kiểm tra, đánh giá và điều trị tiên tiến [PET, cộng hưởng từ chức năng/cấu trúc, chụp hình chức năng não bằng hồng ngoại gần, máy điện não ERP, phân tích dược học di truyền/hệ gen chuyển hóa, điều trị vật lý không xâm lấn (kích thích từ xuyên sọ, kích thích điện xuyên sọ, âm nhạc, v.v.) cùng với trắc lượng tâm lý số và hệ thống điều trị số bằng VR] trong lâm sàng, giúp việc chẩn đoán bệnh tâm thần trở nên “nhìn thấy được, sờ thấy được”, thúc đẩy bệnh nhân nhanh chóng hồi phục.

Vị thế học thuật

Phân trung tâm tỉnh Chiết Giang của Trung tâm Y học Lâm sàng Quốc gia

Cơ sở đào tạo bác sĩ nội trú theo quy chuẩn cấp quốc gia

Cơ sở thử nghiệm lâm sàng thuốc cấp quốc gia

“Trung tâm trình diễn chẩn đoán và điều trị số về sức khỏe não bộ và rối loạn nhận thức” của Ủy ban Y tế Quốc gia

“Trung tâm trình diễn chẩn đoán và điều trị theo quy chuẩn về sức khỏe não bộ và rối loạn nhận thức” của Cục Quản lý Y học Cổ truyền Trung Quốc Quốc gia

“Trung tâm chẩn đoán và điều trị tích hợp y học tâm thể nâng cao” của Phân hội Y học Tâm thể thuộc Hội Y học Trung Quốc

Đơn vị chủ trì Trung tâm Kiểm soát Chất lượng Đào tạo Tâm thần học theo Quy chuẩn tỉnh Chiết Giang; phân trung tâm Tâm thần pháp y của Trung tâm Giám định Tư pháp Đại học Chiết Giang

Thành quả nghiên cứu

Khoa đã thành lập 5 nhóm nghiên cứu lâm sàng lớn về rối loạn nhận thức, rối loạn cảm xúc, rối loạn giấc ngủ, tâm thần phân liệt và can thiệp hành vi nghiện. Lấy “chẩn đoán sớm, đánh giá bằng kỹ thuật sinh học” làm đặc điểm, với mục tiêu phát triển thành đơn vị hàng đầu trong nước và một số lĩnh vực đạt trình độ tiên tiến quốc tế, khoa đã ứng dụng nhiều kỹ thuật kiểm tra phòng xét nghiệm tiên tiến vào lâm sàng, giúp chẩn đoán bệnh tâm thần trở nên “nhìn thấy được, sờ thấy được”, thúc đẩy bệnh nhân nhanh chóng hồi phục. Trong 5 năm gần đây, khoa đã nhận được 7 đề tài của Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc (trong đó có 1 dự án trọng điểm của Quỹ Khu vực), 1 dự án nhà khoa học trẻ thuộc chương trình Đổi mới Khoa học và Công nghệ 2030—“Khoa học não bộ và nghiên cứu lấy cảm hứng từ não bộ”, 3 dự án và đề tài thuộc Kế hoạch Nghiên cứu và Phát triển Trọng điểm Quốc gia, 1 dự án thuộc Kế hoạch Nghiên cứu và Phát triển Trọng điểm tỉnh Chiết Giang, 1 dự án lớn của Quỹ Khoa học Tự nhiên tỉnh Chiết Giang, cùng các dự án khác.

Nhóm nghiên cứu rối loạn nhận thức (trí nhớ) là một cơ sở quan trọng trong nước, có đặc điểm nổi bật. Nhóm đã phát triển thang sàng lọc suy giảm nhận thức nhẹ đầu tiên trong nước sử dụng thiết bị hỗ trợ bằng máy tính, triển khai nghiên cứu điều trị bệnh Alzheimer bằng kích thích từ xuyên sọ dựa trên định vị cá thể hóa theo kết nối chức năng của cộng hưởng từ; xây dựng đầy đủ quy trình chuẩn hóa sàng lọc, chẩn đoán và can thiệp sa sút trí tuệ; tham gia 16 thử nghiệm thuốc lâm sàng đa trung tâm quốc tế và trong nước giai đoạn I, II và III; nhận 3 bằng sáng chế phát minh cấp quốc gia, 2 bằng sáng chế phần mềm và nộp đơn xin 2 bằng sáng chế phát minh.

Nhóm nghiên cứu rối loạn cảm xúc là thành viên nòng cốt của Trung tâm Y học Lâm sàng Quốc gia về Bệnh Tâm thần và Tâm lý (Bệnh viện An Định Bắc Kinh). Đây là một trong những nhóm đầu tiên trong nước ứng dụng phân tích/định vị hình ảnh chức năng thần kinh kết hợp với kỹ thuật đo lường tâm lý thần kinh và phân tích mẫu sinh học để đánh giá hiệu quả điều trị và tiên lượng rối loạn trầm cảm, rối loạn lưỡng cực, qua đó hướng dẫn tối ưu hóa thực hành lâm sàng. Những năm gần đây, nhóm kết hợp phương pháp điều trị kích thích từ xuyên sọ lặp lại để tìm kiếm các phương án điều trị vật lý khả thi nhằm nâng cao hiệu quả điều trị trầm cảm kháng trị. Nhóm đã tham gia nhiều thử nghiệm thuốc lâm sàng đa trung tâm. Năm 2022, với tư cách là thành viên nòng cốt, nhóm tham gia dự án lớn “Nghiên cứu đoàn hệ lâm sàng tiến cứu về trầm cảm” thuộc chương trình Đổi mới Khoa học và Công nghệ 2030—“Khoa học não bộ và nghiên cứu lấy cảm hứng từ não bộ”.

Nhóm nghiên cứu rối loạn giấc ngủ là đơn vị đầu tiên tại tỉnh Chiết Giang xây dựng phòng thí nghiệm giấc ngủ có mức độ hỗ trợ kỹ thuật cao nhất; phối hợp với các khoa Thần kinh, Hô hấp, Tai Mũi Họng, v.v. thành lập Trung tâm Giấc ngủ Bệnh viện Sir Run Run Shaw. Dựa trên đặc điểm riêng của chuyên ngành, nhóm triển khai nghiên cứu tiến cứu về rối loạn hành vi giấc ngủ giai đoạn chuyển động mắt nhanh và chứng mất ngủ; tiến hành nghiên cứu điều trị nhận thức hành vi như kiểm soát kích thích; tham gia nhiều thử nghiệm thuốc/thiết bị lâm sàng đa trung tâm trong nước.

Nhóm nghiên cứu tâm thần phân liệt tập trung triển khai can thiệp toàn bộ quá trình bệnh và điều trị cá thể hóa đối với tâm thần phân liệt, tiến hành nghiên cứu lâm sàng và cơ bản về người có nguy cơ cao giai đoạn sớm, tâm thần phân liệt khởi phát lần đầu và tâm thần phân liệt kháng trị. Nhóm đã chủ trì 3 đề tài của Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc và đạt hiệu quả điều trị tốt trong can thiệp sớm và điều trị cá thể hóa. Năm 2021, nhóm đã được phê duyệt thành công chuyên đề trọng điểm “Nghiên cứu phân loại tâm thần phân liệt dựa trên trí tuệ nhân tạo” thuộc chuyên mục trọng điểm “Hợp tác liên chính phủ về đổi mới khoa học và công nghệ quốc tế” của Kế hoạch Nghiên cứu và Phát triển Trọng điểm Quốc gia.

Nhóm nghiên cứu y học nghiện tập trung nghiên cứu cơ chế nghiện chất và phát triển, kiểm chứng các phương pháp can thiệp cá thể hóa. Nhóm là đơn vị đầu tiên báo cáo tổn thương cấu trúc và chức năng não do sử dụng ketamine mạn tính; đã phát triển phương pháp cai thuốc lá tổng hợp mang tính đổi mới dựa trên tin nhắn, WeChat và ứng dụng thông minh, biên soạn sách đào tạo và sổ tay thao tác về cai thuốc lá khoa học, đồng thời triển khai đào tạo cai thuốc lá cho nhân viên y tế. Năm 2022, “Nghiên cứu cơ chế nghiện ma túy và tái nghiện dựa trên kỹ thuật kết hợp hình ảnh thần kinh đa phương thức và đa omics” nhận được hỗ trợ từ dự án trọng điểm của Quỹ Liên hợp Khu vực thuộc Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc; “Nghiên cứu cơ chế não bộ, chẩn đoán điều trị và phòng ngừa sớm nghiện trò chơi ở trẻ em và thanh thiếu niên” nhận được dự án nhà khoa học trẻ thuộc chương trình Đổi mới Khoa học và Công nghệ 2030 “Khoa học não bộ và nghiên cứu lấy cảm hứng từ não bộ”.