Khoa Bệnh phổi kết hợp y học Trung Quốc và phương Tây

Lịch sử phát triển khoa: năm 2007, trên cơ sở kết hợp kinh nghiệm công tác trước đó, liên kết nhu cầu lâm sàng với nghiên cứu cơ bản, khoa định hướng phát triển của mình là điều trị đặc sắc Đông y (y học cổ truyền Trung Quốc) các bệnh phổi (giai đoạn mạn tính, giai đoạn tồn tại và giai đoạn thuyên giảm), bao gồm ho, hen suyễn, COPD, v.v. Năm 2008, Phòng nghiên cứu trọng điểm của Cục Quản lý Y học cổ truyền Trung Quốc (ho khàn - khò khè mạn tính do bệnh phổi) được thành lập. Năm 2013, trên nền phòng nghiên cứu trọng điểm, Khoa bệnh phổi Đông y số 2 (Khoa hô hấp Đông y số 2) được thành lập, giáo sư Lý Hữu Lâm (李友林) — chủ nhiệm phòng nghiên cứu trọng điểm (ho khàn - khò khè mạn tính do bệnh phổi) — giữ chức chủ nhiệm khoa, thông qua đổi mới phương pháp điều trị đặc sắc Đông y các bệnh phổi, phát huy hơn nữa ưu thế lâm sàng của Đông y. Thời kỳ mới thành lập, công tác y tế lâm sàng chủ yếu là khám bệnh ngoại trú và phòng trị liệu ngoại trú, do các chuyên gia do giáo sư Lý Hữu Lâm đứng đầu trực tiếp khám bệnh. Tháng 7 năm 2014, qua quan sát lâm sàng và tổng kết công tác, kết hợp quy luật phát sinh, phát triển và biến hóa của bệnh hô hấp, khoa đề xuất tư tưởng mới trong phòng trị bệnh dị ứng bằng Đông dược, đồng thời nộp đơn xin "Phòng thí nghiệm trọng điểm cấp thành phố Bắc Kinh" lên Ủy ban Khoa học - Công nghệ thành phố Bắc Kinh; sau khi được phê duyệt đã vào giai đoạn xây dựng thử nghiệm. Tháng 7 năm 2015, với sự ủng hộ và giúp đỡ mạnh mẽ của bệnh viện, Khoa bệnh phổi Đông y số 2 chính thức bắt đầu công tác khoa nội trú, vận dụng cụ thể "quan điểm biện chứng tổng thể tạng phủ lấy phổi - tỳ làm hạt nhân" vào điều trị lâm sàng bệnh phổi và bệnh dị ứng, đạt hiệu quả lâm sàng tốt. Từ đó, công cuộc xây dựng khoa tiến tới một khoa tổng hợp trưởng thành. Tháng 12 năm 2017, Khoa bệnh phổi Đông y số 2 (Khoa hô hấp Đông y số 2) chính thức đổi tên thành Bộ bệnh phổi Đông y số 2, chính thức trở thành đơn vị cấu thành của Trung tâm hô hấp của bệnh viện, phối hợp toàn diện với các đơn vị khác của Trung tâm hô hấp đảm nhận các công tác y tế, giáo dục, nghiên cứu khoa học về bệnh hô hấp của bệnh viện, góp phần xây dựng Trung tâm hô hấp của bệnh viện thành đơn vị dẫn đầu trong lĩnh vực phòng chống bệnh hô hấp của Trung Quốc.

Cơ cấu nhân sự khoa:

Chủ nhiệm khoa là Lý Hữu Lâm, điều dưỡng trưởng là Thạch Tĩnh (石静). Có 1 bác sĩ cao cấp, 6 bác sĩ chính, 1 bác sĩ nội trú, 6 điều dưỡng trưởng, 8 điều dưỡng viên. Toàn bộ bác sĩ của khoa đều là nghiên cứu sinh tiến sĩ.

Chủ nhiệm Lý Hữu Lâm: tiến sĩ y khoa, bác sĩ cao cấp, giáo sư cấp 2, hướng dẫn viên tiến sĩ, hướng dẫn viên sau tiến sĩ, giáo sư kiêm nhiệm Đại học Đông y Bắc Kinh. Đảng viên chí công đảng, ủy viên trung ương Ủy ban chuyên trách y dược - vệ sinh của chí công đảng. Từ tháng 5 năm 2010 giữ chức chủ nhiệm khoa; hiện nay: chủ nhiệm Bộ bệnh phổi Đông y số 2 Bệnh viện Hữu nghị Trung - Nhật, phó chủ nhiệm Trung tâm hô hấp, chủ nhiệm phòng nghiên cứu trọng điểm của Cục Quản lý Y học cổ truyền Trung Quốc (ho khàn - khò khè mạn tính do bệnh phổi), chủ nhiệm Phòng thí nghiệm trọng điểm cấp thành phố Bắc Kinh về phòng và trị bệnh dị ứng bằng Đông dược. Kiêm nhiệm: ủy viên thường trực Ban chuyên trách bệnh hệ hô hấp của Hội Đông y Trung Hoa, phó chủ nhiệm Ban chuyên trách nghiên cứu lâm sàng và thống kê của Liên đoàn Y học cổ truyền Thế giới, phó chủ nhiệm Ban chuyên trách bệnh hô hấp của Hội kết hợp Đông - Tây y Bắc Kinh, tổng cộng 9 kiêm nhiệm.

Chủ nhiệm Lý Hữu Lâm của Bộ bệnh phổi Đông y số 2 liên tục hơn 30 năm công tác ở tuyến đầu lâm sàng Đông y, trưởng thành từ bác sĩ nội trú lên bác sĩ cao cấp, giáo sư cấp 2; không ngừng học hỏi từ kinh điển và các danh y các thời đại, nhận lời dạy của bậc hiền đạt Đông y - viện sĩ Vương Vĩnh Viêm, quốc y đại sư Tri Ân Tường và Hứa Nhuận Tam, quốc y danh sư Điền Đức Lộc, Võ Duy Bình, Khương Lương Đạc v.v., nỗ lực nâng cao trình độ lý luận và thực tiễn Đông y trong lâm sàng. Trong thực tiễn lâm sàng bệnh phổi và bệnh dị ứng liên quan: nhận thức đúng đắn đặc điểm lâm sàng hư thực - hàn nhiệt của bệnh phổi và bệnh dị ứng liên quan, tức là "dương thường bất túc, chân hàn giả nhiệt, hư dương phù phiếm, nhiệt trên hàn dưới"; sâu sắc nhận thức quan hệ bản - tiêu của bệnh, hé lộ quy luật bản - tiêu "tiêu phát sinh từ bản, tiêu cũng ẩn náu ở bản, dương bản ắt chế tiêu"; tiên phong đề xuất "quan điểm biện chứng tổng thể tạng phủ lấy phổi - tỳ làm hạt nhân"; đổi mới phương pháp "bệnh khác cùng trị" cho bệnh phổi và bệnh dị ứng liên quan; xác lập nguyên lý điều trị "ôn nhuận tân kim bồi bản" cho bệnh phổi và bệnh dị ứng liên quan; sáng tạo loạt phương án điều trị tổng hợp thuần Đông y có các ngoại trị pháp Đông y đặc sắc; xây dựng quy phạm chẩn trị và thao tác kỹ thuật Đông y, tạo lập lâm sàng đường (clinical pathway) đặc sắc.

Với tư cách người hoàn thành đầu tiên, Bệnh viện Hữu nghị Trung - Nhật là đơn vị hoàn thành đầu tiên, giáo sư Lý Hữu Lâm đạt 1 giải nhì Giải thưởng Tiến bộ Khoa học - Kỹ thuật Quốc gia năm 2012, 1 giải nhì Giải thưởng Tiến bộ Khoa học - Kỹ thuật thành phố Bắc Kinh năm 2011 và 1 giải nhất Giải thưởng Tiến bộ Khoa học - Kỹ thuật năm 2011 của Hội Đông y Trung Hoa. Đội ngũ của giáo sư Lý Hữu Lâm cho đến nay đã chủ trì tổng cộng 23 đề tài nghiên cứu. Kết quả đề tài đạt 3 bằng sáng chế phát minh, nộp đơn 12 bằng sáng chế phát minh; đạt 1 quyền tác giả; đạt 4 giải thưởng cấp quốc gia và thành phố; công bố hơn 100 bài báo trên tạp chí lõi, trong đó 12 bài được SCI thu nhận.

Tổ chức ngoại trú - khoa nội trú: khoa mở ngoại trú đặc biệt (VIP) Bộ bệnh phổi Đông y số 2, ngoại trú chuyên gia có tiếng, ngoại trú thường quy Bộ bệnh phổi Đông y số 2, ngoại trú thường quy nội khoa Đông y, ngoại trú chuyên khoa "trị vị bệnh" (phòng bệnh trước khi mắc); khoa nội trú 13 giường; khoa bao gồm một số bộ phận cấu thành như phòng trị liệu đặc sắc ngoại trú của Bộ bệnh phổi Đông y số 2, phòng nghiên cứu trọng điểm của Cục Quản lý Y học cổ truyền Trung Quốc (ho khàn - khò khè mạn tính do bệnh phổi) và Phòng thí nghiệm trọng điểm cấp thành phố Bắc Kinh về phòng và trị bệnh dị ứng bằng Đông dược.

Đặc điểm chẩn trị của khoa: Bộ bệnh phổi Đông y số 2 chọn ho khàn mạn tính và bệnh dị ứng làm bệnh thế mạnh; như ho mạn tính, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản và xơ hóa kẽ phổi, bệnh dị ứng (viêm mũi dị ứng, mề đay, chàm), v.v. Uống thuốc Đông y kết hợp ngoại trị pháp đặc sắc Đông y là nội dung công tác cơ bản của khoa, bao gồm uống thuốc Đông y cá thể hóa biện chứng thí trị trên nền "biện chứng tổng thể lấy phổi - tỳ làm hạt nhân", phối hợp với loạt ngoại trị pháp Đông y đặc sắc như "loạt liệu pháp thấm da bồi bản ôn nhuận tân kim", "loạt liệu pháp chườm huyệt kinh lạc bồi bản ôn nhuận tân kim", "liệu pháp rửa - nhét mũi nóng bồi bản ôn nhuận tân kim", "liệu pháp phong bế họng bồi bản ôn nhuận tân kim", "xông hít khí dung bồi bản ôn nhuận tân kim" và các ngoại trị pháp Đông y khác. Ho mạn tính, hen phế quản, bệnh dị ứng: đạt được giảm tái phát hoặc khỏi bệnh; bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản và xơ hóa kẽ phổi: đạt mục tiêu giảm tái phát, nâng cao hiệu quả lâu dài, cải thiện sống còn, làm chậm tàn phế.

Ngoại trú chuyên khoa hiện có: ngoại trú trị vị bệnh.

Thành quả nghiên cứu của khoa: từ khi thành lập, khoa đạt một loạt thành quả nghiên cứu, chủ trì triển khai nhiều nghiên cứu lâm sàng và thực nghiệm, bao gồm dự án trọng điểm quốc gia về khoa học - kỹ thuật (chế tạo thuốc mới quan trọng), dự án hỗ trợ khoa học - kỹ thuật quốc gia, đề tài thường của Quỹ Khoa học tự nhiên Quốc gia, đề tài trọng điểm Quỹ Khoa học tự nhiên thành phố Bắc Kinh, đề tài trẻ Quỹ Khoa học tự nhiên Quốc gia, đề tài chuyên ngành của Cục Quản lý Y học cổ truyền Trung Quốc, dự án nghiên cứu phát triển "mười bệnh mười thuốc" của Ủy ban Khoa học - Công nghệ thành phố Bắc Kinh, v.v. Đến tháng 1 năm 2021, khoa đã hoàn thành 20 đề tài, 3 đề tài đang thực hiện. Đạt 3 bằng sáng chế phát minh, nộp đơn 12 bằng sáng chế phát minh, 1 quyền tác giả, 4 giải thưởng cấp quốc gia và thành phố. Công bố hơn 100 bài báo, trong đó 12 bài SCI.

Tình hình đào tạo của khoa: giáo sư Lý Hữu Lâm là hướng dẫn viên tiến sĩ và hướng dẫn viên sau tiến sĩ của Đại học Đông y Bắc Kinh. Từ năm 2005 đã hướng dẫn tổng cộng 16 khóa học viên cao học; từ năm 2008 đã hướng dẫn tổng cộng 12 khóa nghiên cứu sinh tiến sĩ. Trong đó: đã đào tạo 18 tiến sĩ, 4 tiến sĩ đang học; đã đào tạo 34 học viên cao học, 7 học viên cao học đang học, hướng dẫn 1 nghiên cứu sinh sau tiến sĩ. Ngoài ra, khoa là cơ sở đào tạo lâm sàng của Bệnh viện Hữu nghị Trung - Nhật, đảm nhiệm giảng dạy "Nội khoa Đông y" và "Cấp cứu Đông y" của Đại học Đông y Bắc Kinh cũng như công tác hướng dẫn thực tập và học tập quan sát của lưu học sinh và sinh viên đại học.

Cho đến nay, khoa đã hướng dẫn tổng cộng hơn 430 lượt bác sĩ nội trú đào tạo chuẩn hóa, có 6 giảng viên tham gia hướng dẫn. Những năm gần đây chủ nhiệm Lý Hữu Lâm có 6 học trò. Tuyển 3 bác sĩ tu nghiệp.

Danh hiệu của khoa: khoa đạt 1 giải nhì Giải thưởng Tiến bộ Khoa học - Kỹ thuật Quốc gia năm 2012, 1 giải nhì Giải thưởng Tiến bộ Khoa học - Kỹ thuật thành phố Bắc Kinh năm 2011 và 1 giải nhất Giải thưởng Tiến bộ Khoa học - Kỹ thuật năm 2011 của Hội Đông y Trung Hoa.

Các việc quan trọng khác:

1. Hoạt động khám bệnh miễn phí xóa đói giảm nghèo: từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2018, chủ nhiệm Lý Hữu Lâm đi lại Bắc Kinh - Du Lâm (Thiểm Tây) hơn mười lần triển khai hoạt động khám bệnh miễn phí giúp người nghèo, trong thời gian đó khám chữa cho hơn một nghìn bệnh nhân, và viết báo cáo công tác "Phân tích tình trạng phát sinh viêm mũi dị ứng và các bệnh dị ứng ở vùng Du Lâm Thiểm Tây và can thiệp Đông y", tổ chức hoạt động tuyên truyền giáo dục sức khỏe với chủ đề "Viêm mũi dị ứng ở Du Lâm".

2. Chi viện Vũ Hán chống dịch COVID-19: từ ngày 7 tháng 2 đến ngày 7 tháng 4 năm 2020, bác sĩ chính của khoa Long Hồng Trúc, với tư cách thành viên đội y tế chi viện Hồ Bắc đợt thứ 5 của bệnh viện, đã lên đường đến Vũ Hán tham gia công tác phòng chống dịch COVID-19.

3. Hoạt động y tế lưu động: từ 1 đến 31 tháng 8 năm 2020, bác sĩ chính của khoa Nghiêm Nguyệt tham gia hoạt động y tế lưu động giúp người nghèo về y tế do Ủy ban Sức khỏe Quốc gia tổ chức.

Vị trí trong bệnh viện: khu khám bệnh của khoa nằm ở phòng khám số 5 và số 10, tầng 1, tòa nhà M; khoa nội trú ở tầng 6, tòa nhà M; phòng trị liệu ngoại trú nằm ở phòng trị liệu Bộ bệnh phổi Đông y số 2 bên phải quầy thu ngân sách tầng 4 tòa nhà ngoại trú.

Điện thoại khoa: ngoại trú: 010-84205285, khoa nội trú: 010-84206246, trạm điều dưỡng: 010-84205216.